اقتصاد مقاومتی؛ تولید - اشتغال | جمعه، ۲۸ مهر ۱۳۹۶

شتر ؛ گنجی رها شده در دل بیابان - نمایش محتوای خبر

 

 

شتر ؛ گنجی رها شده در دل بیابان

استان هرمزگان به علت عرصه‌های بیابانی و هوای گرم و خشک ، شنزار‌ها و درخت‌های شورابی و منابع آب شور از گذشته‌های دور مرکزی برای پرورش شتر بوده است.

پرورش سنتی شتر با وجود ۲۱ درصد از مساحت بیابانی هرمزگان بویژه در ساحل خلیج فارس موقعیتی خاص را برای اشتغال زایی و صنعتی شدن حرفه شترداری فراهم کرده است.

هرمزگان یک میلیون و ۵۶۵ هزار هکتار مساحت دارد.

محسن یک جوان 20 ساله است که کارش شترچرانی است ، کمربند قهوه‌ای‌رنگی که بر کمرش بسته را مادر بزرگش از پشم شتر دوخته است .

خانم جعفری نیا 9 فرزند پسر دارد و گرم و سرد روزگار را چشیده است ، او قدیمی‌ترین فرد این روستا بوده و 70 سال سن دارد . کارش هنرآفرینی از پشم شتر است که شال ، سجاده ، دست‌کش و سیاه‌چادر می‌دوزد ، او از روزگار رفته بر بیابان را می‌گوید.

شتر بخشی از فرهنگ و زیست مردم هرمزگان از گذشته دور تاکنون بوده است و صنعت پررونقی را در استان داشته است.

معاون دام جهاد کشاورزی هرمزگان گفت : شتر به علت ویژگیهای فیزیکی ، مناسب زندگی در شرایط سخت و خشن و کم آب محیط است.

محمد پورطرق می‌افزاید : حیوان شتر از گیاهان شورابی و خار‌های بیابان استفاده می‌کند که ارزش غذایی چندانی برای سایر دام‌ها ندارد.

وی می‌گوید : سالانه بیش از ۲۱۸ تن گوشت شتر در هرمزگان تولید می‌شود که بخشی از آن به استانهای یزد ، اصفهان و کرمان فرستاده می‌شود.

کامبیز امجدی معاون سلامت اداره کل دامپزشکی هرمزگان می‌گوید : فراوده‌های شتر به علت تغذیه این حیوان از بیابان و استفاده نکردن از مکمل‌های غذایی کاملا ارگانیک و دارای آثار دارویی و درمانی است.

زهرا علیزاده کارشناس تغذیه نیز می‌گوید : گوشت شتر منبع بسیارخوبی از مواد غذایی مهم و مورد نیاز بدن است ؛ این گوشت دارای پروتئین‌هایی با ارزش غذایی بالا و حاوی ویتامینهـای مفیـد و مورد نیـاز بـدن مانند ویتامیـن ب ، کمپلکـس و برخـی از عناصـر معدنی مهم مانند آهن ، فسفر و کلسیم است.

آخرین مطالعات علمی نشان می‌دهد استفاده از شیر شتر در وعده‌های غذای روزانه یک شیـوه درمان مفیـد برای مداوای زخم اثنی عشر ، زخم معده و بیماریهای سرطانی است ؛ در شیر شتر ، پروتئین ویـژه‌ای وجود دارد که نقشی مشابه هورمون انسولین دارد که در هر لیتر شیر ۴۰ واحد از آن یافت می‌شــود .

ناصر حیدری پوری رئیس سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان نیز درباره ارزش صادراتی شتر می‌گوید : سالانه ۲۰۰ نفر شتر به ارزش دو میلیارد و 400 میلیون تومان به کشور‌های خارجی صادر می‌شود .

شتر علاوه بر فراورده‌های گوشتی و دامی و پشم و کرک دارای ارزش گردشگری و زیبایی شناختی نیز دارد .

یکی از صادر کنندگان شتر می‌گوید : شتر جمازه سواری هرمزگان شهرت جهانی دارد و گاه به قیمت ۲۰۰ میلیون تومان هم فروخته می‌شود .

برهم می‌افزاید : شتر جمازه در کشور‌های عربی برای مسابقات شتر سورای و تور‌های گردشگری در بیابان استفاده می‌شود .

پارسال با همکاری انجمن علمی شتر همایش و جشنواره شتر در هرمزگان برگزار شد.

در سالهای اخیر با توجه به خشکسالیهای گسترده و کاهش علوفه ، پرورش شتر را به کمتر از یک سوم نسبت به دهه گذشته کاهش داده است .

یاسر ترابی پرورش دهنده شتر می‌گوید : کاهش جمعیت شتر به علت تغییر کارکرد باربری و کهولت سن شترداران سنتی بوده است.

علی بازماندگان از شترداران قشمی نیز می‌گوید : بیشتر اقتصاد روستا‌های قشم و دیگر شهر‌های ساحلی به پرورش و نگهداری شتر وابسته است و هر گونه بی توجهی و فراهم نشدن زیرساخت‌ها بیکاری و افزایش مهاجرت از روستا‌ها را بهمراه دارد .

پروش شتـر به رغم قدمت و پیشینه کهن همچنان سنتی و کم رونق است ، این صنعت زودبازده و اشتغالزا به علت فراهم نشدن زیرساختها ، صنایـع تبدیلی و پرورش سنتی اکنون چندان مورد توجه نیست .

رحیمی شتردار می‌گوید : تسهیلات بانکی برای پرورش شتر با بهره بالای ۱۸ درصد صرفه اقتصادی ندارد .

این ساربان می‌افزاید : نگهداری و هزینه‌های درمان شتر بصورت آزاد است که هزینه زیادی را روی دوش پرورش دهندگان گذاشته است .

عبدالله آبکار پرورش دهنده شتر نیز می‌گوید : نبود مراکز تحقیقات و اصلاح نژاد شتر ، طرح ممیزی مراتع از دیگر مشکلات شترداران هرمزگان است .

پرورش سنتی و رها و سرگردان بودن شتر‌ها نیز خساراتی به مراتع وارد کرده است .

علی جنگل شتردار در روستای دهنو بندرعباس هم می‌گوید : رها بودن شتر و ورود به مراتع در روستا‌های دیگر مشکلاتی را برای نگهداری شتر ایجاد کرده است .

وی می‌افزاید : بار‌ها برای دریافت مجوز چرای دام و پروانه بهره برداری مراتع مراجعه کردیم و پاسخی دریافت نکردیم .

علاوه بر مشکلات زیرساختی و نبود حمایت از شترداران ، آزاد بودن شتر در بیابان خساراتی به بیابان‌ها و مراتع نیز وارد کرده است .

علی بهمنیار کارشناس مراتع می‌گوید : شتر به علت تنوع در چرای و مصرف بیش از ۷ برابر دام سبک خسارت زیادی هم به بوته‌ها و هم شاخه‌های درختان وارد می‌کند .

وی می‌افزاید : سفر‌های طولانی مدت شتر باعث کوبیدگی خاک‌ها و مراتع نیز می‌شود .

مجید پوربلیغی معاون فنی اداره کل منابع طبیعی هرمزگان با تأکید بر چرای مدیریت شده و کنترل شده ، این امر را موجب احیای مراتع می‌داند .

به گفته کارشناسان شتر هفت برابر دام سبک تغذیه دارد .

نبود مرکز تحقیقات ژنتیک از دیگر مشکلات شترداری در هرمزگان است .

عسکری دکترای ژنتیک دام می‌گوید : مدت‌ها به مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی مراجعه کردم، ولی متأسفانه این مرکز هیئت علمی و پذیرش در زمینه اصلاح نژاد ندارد .

اهمیت اقتصادی پرورش شتر از دید مسئولان غافل نمانده است و تلاش‌هایی را برای رونق و صنعتی کردن و گذار از روش سنتی شروع کرده اند .

برگزاری همایش ها ، جذب سرمایه گذار و راه اندازی ایستگاه‌های خدمات پرورش شتر و پروار بندری صنعتی شتر از برنامه‌هایی است که برای رونق شترداری در هرمزگان در حال اجراست .

سازمان جهاد کشاورزی نخستین و اساسی‌ترین برنامه را در اصلاح نژاد شتر می‌داند .

رئیس سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان با اشاره به اهمیت غذایی شیر شتر می‌گوید : تولید شیر شتر در هرمزگان به علت وجود نژاد‌های پائین ارزش اقتصادی جمع آوری ندارد و به صورت خودخوری مصرف می‌شود.

ناصر حیدری پوری می‌افزاید : قرار است با مشارکت سرمایه گذاران آلمانی واحد صنعتی با ظرفیت سالانه ۵۱۰ هزار تن شیر در هرمزگان راه اندازی شود .

معاون دام سازمان جهاد کشاورزی نیز می‌گوید : برای اصلاح نژاد شتر برنامه واردات هزار نفر شتر شیری از کشور قطر و کویت در دستور کار است .

محمد پورطرق می‌افزاید : دو ایستگاه تحقیقاتی اصلاح نژاد در منطقه جاسک و بندرعباس راه اندازی می‌شود.

وی می‌گوید : تاکنون ۲ پروانه پروار بندی با ظرفیت ۳۵۰ نفر شتر در هرمزگان صادر شده است .

عسکری کارشناس دام سازمان جهاد کشاورزی نیز می‌گوید : هشت ایستگاه خدمات شترداری با ظرفیت هزار و ۹۰۰ شتر و به ارزش بیش از ۲ میلیارد تومان ارائه شده است که در این ایستگاه‌ها خدماتی مانند سمپاشی ، واکسیناسیون ، آبشخور‌های مصنوعی و دریافت علوفه به دامداران ارائه می‌شود .

بیشترین جمعیت شتر هرمزگان به تریب در شهرستانهای جاسک و میناب و بندرعباس زندگی می‌کنند .

بیش از ۲۱ هزار شتر سرگردان در هرمزگان نیازمند عرصه‌ای برای پرورش هستند .

هرمزگان با داشتن ۲۱ هزار نفر شتر با ۱۳ درصد از جمعیت شتر کشور پس از استانهای سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی در رتبه سوم کشوری قرار دارد .

در کشور ۱۵۰ هزار نفر شتر وجود دارد .