حمایت از کالای ایرانی | یک‌شنبه، ۱ مهر ۱۳۹۷

ثروت نهفته خلیج فارس در حال نابودی - نمایش محتوای خبر

 

 

ثروت نهفته خلیج فارس در حال نابودی

صدف هایی نهفته در اعماق خلیج فارس سودمندترین ثروت طبیعی خلیج فارس محسوب می شوند.
مرواریدهای خلیج فارس با شهرت جهانی هم کلید تجارت بود و هم قفل زندگی هزار نفر از مردم منطقه را باز می کرد اما این گنج خفته اکنون در حال نابودی است ، به گونه ای که ذخائر صدفهای مرواریدساز در زیستگاههای نخیلو ، لازه ، پی سی ، کویل ، یِرَت و لزیل در محدوده آبهای بندرلنگه بطور کامل نابود شده است و زیستگاههای اطراف جزیره کیش ، لاوان و هندورابی نیز با کاهش شدید ذخائر مواجه اند.

از مهمترین این صدفها ، صدف های لب سیاه و محار است که صدف محار از لحاظ درخشندگی و لب سیاه از نظر درشتی در جهان از شهرت بالایی برخوردارند .

بر اساس پژوهش های تحقیقی کارشناسان ؛ هم اکنون میزان ذخائر صدف محار در جزیره هندورابی و لاوان به حدود 8 میلیون و میزان ذخیره صدف لب سیاه به 20 هزار قطعه رسیده است.

محمد صدیق مرتضوی رئیس پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان علت را آلودگیهای زیست محیطی ناشی از فعالیت صنایع پتروشیمی ، اسکله سازی ، بروز کشند قرمز ، ورود فاضلاب به دریا و تردد سالانه 53 هزار فروند کشتی در خلیج فارس اعلام می کند.

تقابل بین دو ثروت مهم خلیج فارس هم علت مضاعف شده است ؛ نفت و صدف.

افشین عسکری رئیس اداره محیط زیست دریایی هرمزگان می گوید : فعالیت پالایشگاه نفتی لاوان در محدوده آبهای بندرلنگه ، نشتی لوله های انتقال نفت از چاه ها به سکوهای این پالایشگاه و ورود روزانه 8 میلیون و 760 هزار مترمکعب پساب در کاهش ذخائر این آبزیان با ارزش بی تأثیر نبوده است.

اگر چه صیادان علت را ، کشتی های بزرگ صیادی می دانند که با صید ترال از کف و ماسه دریا همه نوع آبزی را صید می کنند.

صدفهای مروارید ساز هم از جمله آبزیان کف زی خلیج فارس هستند.

به دنبال کاهش ذخائر این صدف های با ارزش بویژه صدف لب سیاه پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان از سال 85 صید این صدفها را ممنوع اعلام کرده است.

بحرانی بودن وضعیت ذخائر و نیاز به تولیدات حاصل از صدف مروارید ساز ، منجر به تدوین طرحی برای بازسازی ذخائر این صدف ها شده است.

مؤسسه تحقیقات شیلات کشور برای جبران و بازسازی ذخائر این آبزیان بویژه صدف لب سیاه ایستگاه تحقیقات نرمتنان را در سال 68 در جزیره کیش راه اندازی کرد.

طرحی که در سال 83 با انتقال ایستگاه به بندرلنگه به نام ایستگاه تحقیقات نرم تنان فعالیت تحقیقاتی و تولیدی خود را آغاز کرد.

به گفته سرپرست ایستگاه تحقیقات نرمتنان بندرلنگه از آن زمان تاکنون 83 هزار قطعه صدفچه مرواریدساز لب سیاه برای جبران ذخائر این صدف ها تکثیر و در مناطق جزیره لاوان و هندورابی رهاسازی شده است.

حسین رامشی می افزاید : تکثیر ، بازسازی و جمع آوری صدف ها از برخی زیستگاه ها و انتقال به زیستگاههای امن از جمله فعالیت های این ایستگاه تحقیقاتی است.

برای اجرای این طرح تورهایی (کلکتور) در دریا انداخته می شود که لاروهای صدف به آن می چسبند و پس از رشد کردن ، در دریا رهاسازی می شود.

به رغم این تلاش ها پیشرفت چندانی حاصل نشده است.

وی می گوید : برای اجرای این دو طرح سالانه به 300 میلیون تومان اعتبار نیاز است.

دو سال است که به علت اختصاص نیافتن بودجه، طرح تکثیر انجام نمی شود .

سرپرست ایستگاه تحقیقات نرمتنان بندرلنگه می افزاید : برای جمع آوری صدفها و رهاسازی در زیستگاهها نیز به 50 میلیون تومان اعتبار نیاز است که این طرح نیز از دو سال پیش متوقف شده است.

به هر روی بازسازی این صدف ها به علت کاربردهای آن در زندگی ساحل نشینان اهمیت زیادی دارد.

معاون صید و بنادر ماهیگیری شیلات هرمزگان از کاربردهای این صدف ها می گوید : این صدفها علاوه بر استفاده از مروارید آنها در تهیه غذا و دارو ، ساخت وسائل تزیینی ، صنعت دکمه سازی ، موزائیک سازی ، منبت کاری و خوراک دام و طیور نیز کاربرد دارد.

مسعود بارانی می افزاید : این صدفها همچنین جایگاه ویژه ای در زنجیره غذایی آبهای ساحلی و ماهی های تجاری دارند.

ساحل نشینان و صیادان از کاهش و نابودی ذخائر این آبزی با ارزش ناراحتند.

سلطان غواصان صدف بندرلنگه می گوید : 25 سال پیش روزانه 300 صدف مرواریدساز صید می کردم که بیشتر آنها 4 تا 5 مروارید داشت اما دیگر از آن روزهای پررونق خبری نیست.

خالو حسین که صیادی صدف را از پدرش یاد گرفته است و می تواند بدون اکسیژن به اعماق دریا برود.

پیررضا صیاد دیگر هم می گوید : قبلاً در مدت یک ساعت غواصی، یک گونی صدف یافت می شد اما حالا در مدت ده روز غواصی در عمق 12 متری تنها 30 عدد صدف یافت می شود آن هم بی مروارید.

سرپرست ایستگاه تحقیقات نرمتنان بندرلنگه در مورد این نگرانی ها می گوید : با سرمایه گذاری در این زمینه می توان دوباره صید صدف و مروارید را در خلیج فارس زنده کرد و بندرلنگه را دوباره به دوران بندر مروارید برگرداند.

رامشی می افزاید : فرایند تکثیر 4 تا پنج سال است و پس از آن باید صدف صید شود.

این مسئول می گوید : چون صیادان علاوه بر استفاده از مروارید از گوشت و پوست این صدف ها نیز بهره می برند ، باید بصورت مقطعی برای صید صدف هایی که عمرشان تا 6 سال است اجازه صید داده شود.

به نظر می رسد یکی از دلایل عدم رغبت دولت و سرمایه گذاران برای ورود به این عرصه ، طولانی بودن فرایند تولید و تکثیر این آبزی است.

این در حالی است که به گفته همین کارشناس کشورهای استرالیا و فرانسه با تولید صدف مروارید ساز سالانه 300 میلیون دلار درآمد بدست می آورند.

سرپرست ایستگاه تحقیقات نرم تنان بندرلنگه می گوید : در صورت اختصاص اعتبار 10 تا 15 کارگاه پرورش صدف خوراکی در استان با اشتغالزایی مستقیم بیش از 60 نفر ایجاد می شود .

تعلل دستگاههای دولتی در کمک به این نهاد تحقیقاتی و بازسازی ثروت خفته خلیج فارس موجب استفاده کشورهای حاشیه خلیج فارس از این ظرفیت شده است.

اکنون صدف ها و مرواریدهای بندرلنگه در موزه های بزرگ و پر بازدید کشورهای خلیج فارس به نام خود این کشورها در معرض دید عموم قرار گرفته است.

بازسازی و تکثیر صدف های مرواریدساز می تواند علاوه بر افزایش ذخایر این صدف ها، ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی منطقه را به همراه داشته باشد.

شهرستان بندرلنگه ؛ بندر مروارید و مهمترین صیدگاه و مرکز صادرات آن به کشورهای حاشیه خلیج فارس بود.